του Τάσου Σοφούλη
Η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίση, μια κρίση που δεν της εξασφαλίζει την μακροπρόθεσμη πορεία της στην παγκόσμια σκακιέρα η οποία είναι γεμάτη προκλήσεις και κοινωνικούς αιφνιδιασμούς. Αιφνιδιασμοί γιατί ενώ η Ευρώπη είχε δημιουργήσει την ψευδαίσθηση της ανάπτυξης και της ευημερίας ξαφνικά βλέπουμε τους Ευρωπαίους να ξεσηκώνονται για ζητήματα επιβίωσης και κοινωνικής ποιότητας.
Στην Σερβία, την Αλβανία, την Ιταλία και την Γαλλία τις τελευταίες μέρες βλέπουμε εξεγέρσεις που σχετίζονται με την παραπάνω περιγραφή, όμως η κάθε εξέγερση ειναι το ίδιο και αν όχι γιατί; Η Σερβία και η Αλβανία για παράδειγμα αποτελούν ξεχωριστές και ίσως ιδιαίτερες περιπτώσεις από τις δυτικοευρωπαικές εξεγέρσεις και ο λόγος είναι ο εξής: οι δύο αυτές χώρες ιστορικά είναι πιο πίσω από την Δυτική Ευρώπη λόγω ιστορικής – χωροχρονικής πραγματικότητας . Τόσο η Σερβία όσο και η Αλβανία υπήρξαν κομμουνιστικές και βραχύβια καπιταλιστικές παρότι η Σερβία είχε μικτή οικονομία από την εποχή του Μιλόσεβιτς. Παρόλα αυτά η ιστορική τους φάση επιτάσσει την συγκρουσιακή και εξεγερσιακή τους προτεραιότητα η οποία είναι αποτέλεσμα της εθνολογικής τους εφηβείας.
Στην Σερβία όμως τα πράγματα είναι πολύ πιο καθαρά από την Γαλλία καθώς το κίνημα “Φοιτητική Λίστα” ένα κίνημα λαϊκό, διαπολιτικό και πατριωτικό κατάφερε να ανατρέψει μετά από 12 χρόνια ηγεμονίας τον Αλεξάντρ Βούσιτς ο οποίος είχε μετατραπεί σε έναν διεφθαρμένο πρωθυπουργό που είχε δομήσει το κράτος στα πρότυπα μιας οικογενιοκρατικής και πελατειακής σχέσης αποκλείοντας έτσι από τον δημόσιο βίο όποιον δεν ήταν στον σκληρό πυρήνα του κόμματος του.
Παράλληλα η ανεργία διογκωνόταν και η πρόσβαση στις σπουδές για τους νέους ανθρώπους μειωνόταν ενώ η ποιότητα ζωής έπεφτε συνεχώς. Τα σημεία λοιπόν που έθεσαν οι φοιτητές της Σερβίας ήταν γύρω από την δημιουργία ενός κράτους δικαίου και μιας κοινωνίας που θα υπάρχει ισοτιμία και το βασικότερο ποιότητα ζωής. Το πατριωτικό και ταυτοτικό στοιχείο δεν έλειψε καθώς οι νεαροί Σέρβοι στα πλαίσια του κινήματος τους ενέταξαν και το εθνικό θέμα του Κοσσυφοπεδίου το οποίο ταλανίζει την Σερβία όχι από το 1999 όπως λανθασμένα θεωρούν ορισμένοι αλλά από το 1389 όπου τα στρατεύματα του Σουλτάνου Μουράτ πολέμησαν εναντίον του Σέρβου βασιλιά Λάζαρου.
Συνεπώς στον σερβικό αγώνα διακρίνεται μια ποιότητα γύρω από την πολιτική επιλογή η οποία για να υπάρξει προϋποθέτει την ομοιογένεια ενός λαού τόσο σε κοινωνικό όσο και σε ταυτοτικό επίπεδο και οι Σέρβοι τελικώς το κατέχουν.
Στην Γαλλία τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά, ενώ αρχικά το κάλεσμα στους δρόμους ήταν για κοινωνικά ζητήματα αργότερα είδαμε το “κίνημα” να μετατρέπεται σε έναν πολυπολιτισμικό όχλο ο οποίος επικεντρώθηκε στο πλιάτσικο και στις ταραχές άνευ ουσίας με πρωταγωνιστές μουσουλμάνους από το Μαγκρέεμπ. Η Γαλλία δεν είναι μια ασήμαντη ευρωπαϊκή χώρα, σε αντίθεση με την Σερβία και την Αλβανία που εκεί βλέπουμε έντονα εθνικιστικά στοιχεία στους κοινωνικούς αγώνες, η Γαλλία είναι μια οντότητα που διαμορφώνει την πολιτική του αιώνα ανάλογα τις εξελίξεις. Όπως είχε πει και ο Martin Heideger “οι Γάλλοι δημιουργούν και οι Γερμανοί εφαρμόζουν” συνεπώς εδώ βλέπουμε την δημιουργία μιας νέας κοινωνίας στην οποία οι συγκρούσεις θα αυξηθούν ενώ ο πολυπολιτισμός θα είναι ο καταλύτης για αυτές.
Όταν για παράδειγμα στην Σερβία διαδηλώνουν για ποιότητα ζωής και κράτος δικαίου, στην Γαλλία βλέπουμε έναν ιδιότυπο καγκουρισμό μαροκινοαλγερινού τύπου που ουσιαστικά έχει ως στόχο την απόκτηση της ύλης μέσα από το χάος. Τα αιτήματα για πρόσβαση στα είδη πρώτης ανάγκης και για ποιότητα ζωής ξεθωριάζουν μπροστά στην “ανάγκη” για την απόκτηση του I – phone και του φούτερ της adidas (μέσα από το χάος) ενώ ταυτόχρονα διακρίνεται και μια συνολική επίθεση απέναντι στον ευρωπαϊκό πολιτισμό όταν με αφορμή την αναταραχή καταστρέφονται σημαντικά μνημεία του γαλλικού πολιτισμού.
Hannibal ante portas θα έλεγε κάποιος αλλά τελικά τα πάλαι ποτέ στρατεύματα του βρίσκονται εντός των πυλών και με πρόσχημα τα σύγχρονα προβλήματα αποσταθεροποιούν την Ευρώπη.
Συνεπώς στην Γαλλία έχουμε να κάνουμε περισσότερο με μια αποσταθεροποίηση πάρά με μια κοινωνική εξέγερση που είναι αποτέλεσμα μιας κοινωνικής αφύπνισης. Όλο αυτό ενδεχομένως να γίνεται επειδή ο παρόλα αυτά αντίθετος με εμάς Μακρόν τα τελευταία χρόνια ακολούθησε μια πολιτική πιο ευρωπαϊκή με στόχο τον απογαλακτισμό της Ευρώπης από το ΝΑΤΟ και την δημιουργία μια ευρωπαϊκής συνεννόησης γύρω από την άμυνα με επίκεντρο την Γαλλία καθώς το Παρίσι διαθέτει πυρηνικά και μπορεί να διαμορφώσει ενδεχομένως ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό Status Quo. Εν συνεχεία ο Μακρόν κάλεσε σε διεθνή εμπάργκο εναντίον του Ισραήλ με τον Νετανιάχου να επιτίθεται σφοδρά στον Γάλλο πρόεδρο. Τηρουμένων των αναλογιών το ίδιο έγινε και στην Ισπανία και στην Ιταλία διότι ο αμφιλεγόμενος παρόλα αυτά Σάντσεθ θέλησε να δημιουργήσει επενδύσεις στο Μαρόκο (το οποίο είναι φίλα προσκείμενο σε Ισραήλ- ΗΠΑ) γύρω από την ηλιακή ενέργεια- ένα σχέδιο όπου λόγω κλίματος στην περιοχή θα εξασφάλιζε αυτάρκεια και η Ισπανία θα μετατρεπόταν σε ενεργειακό κόμβο για την Ευρώπη. Στην Ιταλία λόγω της αντίθεσης της Μελόνι απέναντι στον Τραμπ για τους χειρισμούς του γύρω από το Ιράν και την υποτίμηση της Ευρώπης η Ιταλία μπήκε στο στόχαστρο ενώ δημιουργήθηκαν και εκεί εστίες επεισοδίων.
Το ερώτημα λοιπόν γύρω από τις εξελίξεις αυτές δεν είναι τόσο το γιατί πραγματοποιούνται διαδηλώσεις όσο το γεγονός του σκοπού της κάθε ομάδας γύρω από τις κοινωνίες. Διότι έχει αποδειχθεί πως οταν οι κοινωνίες δεν διαθέτουν ομοιογένεια τότε είμαστε πιο κοντά στην Βαβέλ παρά στην Ιθάκη η οποία συμβολίζει την βάση μιας δεδομένης κατάστασης.
Συμπερασματικά αυτό που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι πως ορισμένα κινήματα προσδίδουν ταυτότητα στην Ευρώπη ενώ κάποια άλλα όχι και από αυτό φαίνεται η κρίση που περνάει αυτή την στιγμή η Γηραιά Ήπειρος.